మనసే తొలిగురువు

Manase is the first teacherమనసు, ఆలోచన, అంతరంగం, అంతరాత్మ… ఇలా పేర్లు ఏవైనా ఇవన్నీ మనసుతో ముడిపడి ఉండేవే. ఏ మనసూ తన గురించి తాను ఆలోచించదు. తనకు సంబంధించని ఇతర అంశాల గురించే ఆలోచిస్తుంది. మన కన్నులాగే ఆ’లోచనం’ చేసేదే మనసు. మనలో ఉండి మనలను నడిపించే మనసే మన తొలిగురువు. అందుకే మనం ఏం చేయాలన్నా ముందు మన మనసు చెప్పిన మాట వినాలి. మనతో మనం మాట్లాడుకోవాలి. మనం చేస్తుంది మంచా చెడా అనేది చర్చించుకోవాలి. మనసు చెప్పింది ఆచరించినప్పుడే మనం ప్రశాంతంగా ఉండగలం.
ఆలోచన అనగానే మన మనసు అనే జల్లెడ మంచిని, చెడును వేరు చేసే పరికరంలాగా పనిచేస్తుంది. ఆచరణలో మాత్రం మంచిని తీసుకుని చెడును వదిలివేస్తాం. ఒక్కోసారి చెడును కూడా మంచిగా భావించి మనసు మొండికేస్తూ మంచిని విస్మరిస్తుంది. ఆ సమయంలో ఎవరి సలహాను కూడా ఈ మనసు పరిగణనకు తీసుకోదు. అయితే ఈ ఆలోచన సాధారణంగా ఒక సమస్యపై ఉంటుంది. ఆ సమస్య మనం తలపెట్టిన ఒక నూతన కార్యం కావచ్చు. లేక గత కాలంలో మనం చేసిన కొన్ని పొరపాట్ల వలన ఏర్పడిన దుష్ఫలితాలపై ఉండవచ్చు. కొన్ని సందర్భాలలో శరీర ఆరోగ్యాన్ని గురించి కూడా ఉండవచ్చు.
ఈ ఆలోచన అనే ప్రక్రియ సాధారణంగా బాహ్య వాతావరణానికి సంబంధించి ఉంటుంది. ఇలా ఎటువంటి పరిస్థితులలోను ఈ మనసు తన గురించి తాను ఆలోచించదు. ఈ ఆలోచన జీవితంలో జరిగే ఒడిదుడుకుల గురించి కానీ, కొన్ని కోరికల గురించి కాని జరుగుతుంది. బయట విషయాల గురించి జరిగే ఈ ప్రక్రియనే ఆలోచన అంటాం. అయితే ఇక్కడ మనం గుర్తుంచుకోవల్సిన విషయం ఏమిటంటే ఈ ఆలోచన ప్రక్రియ మనలోపల ఉన్న మనసులోనే జరుగుతుంది. మనకు కొన్ని సందర్భాలలో ఎంత ఆలోచించినా పరిష్కారం దొరకనపుడు బాగా అనుభవం ఉన్న, మనకు సన్నిహితులైన వ్యక్తి వద్ద సలహా తీసుకుంటాం. అది మనకు నచ్చితే దాన్ని పాటిస్తాం. ఈ ప్రక్రియ సహజంగా అందరిలోనూ జరిగేదే.
ఆలోచన అనే పదంలోనే ‘ఆ’ అంటే ఎక్కడో దూరంగా మనకన్నా భిన్నంగా గాని మనకన్నా వేరుగా ఉన్నదాన్ని సూచిస్తుంది. ఆలోచనంలో ఉన్న ‘లోచనం’ అంటే కన్ను అని అర్థం. అంటే దీన్నిబట్టి చూస్తే మన మనసే ఒక కన్ను అనవచ్చు. ఈ మనసు అనే కన్ను ఎంత సేపటికి బయటకే పరుగెడుతుంది కాబట్టి దీన్ని ఆలోచనం అంటున్నాం. అంటే బాహ్యంగా ఉన్న విషయాన్ని మనలోనే ఉన్న మనసుతోనే చూస్తున్నాం.
ఇక మనకు తెలియని విషయాన్ని తెలియబరిచే వ్యక్తిని గురువు అంటారు. ఇలా మనకు తెలియపరిచే వారు కేవలం మనుషులే కాకపోవచ్చు. ఒక్కోసారి ఒక సంఘటన, పశువులు, పక్షులు, కొండలు, గుట్టలు కూడా మన సమస్యకు పరిష్కారాన్ని చూపించవచ్చు. లోతుగా పరిశీలించి చూస్తే అందరి జీవితంలోనూ ఇలాంటి సందర్భాలు ఉంటాయి. కాబట్టి ప్రకృతి కూడా మనకు గురువే అవుతుంది. ఏదేమైనా మనలోనే ఉండి మనలను నడిపించే మనసు చెప్పినట్లే మన సమస్యకు పరిష్కారాన్ని, ప్రశ్నకు జవాబును తెలుసుకోగలుగుతాం. అందువల్ల మన మనసు మనకు తొలిగురువు అవుతుంది.