‘తన కోపమే తన శత్రువు, తన శాంతమే తనకు రక్ష’ అంటారు పెద్దలు. ఎందుకంటే కోపంలో తీసుకునే నిర్ణయాలు జీవితాన్ని చిన్నాభిన్నం చేస్తాయి. అర్థంపర్థం లేని కోపాన్ని అవతలి వ్యక్తిపై ప్రదర్శించడం వల్ల సంబంధాలు తెగిపోతాయి. ఇంకా ఈ కోపం వల్ల ఎన్నో.. ఎన్నెన్నో రకాల సమస్యలు వస్తుంటాయి. కోపం రావడానికి అనేక కారణాలు ఉంటాయి. మనం కోరుకున్నది దొరక్కపోవడం, ఇష్టమైనది జరగకపోవడం, ఇష్టం లేనిది జరగటం, మాటకు మాట అందివ్వడం, చెప్పిన మాటలను ధిక్కరించడం.. అంచనాలు తప్పిపోవడం.. ఇలా ఒకటేమిటి.. కోప కారణాలు సవాలక్ష. అయితే కోపం రావడానికి గల కారణాలను అన్వేషించకుంటే, మనకు కోపం తెప్పించిన పరిస్థితులను గురించి కూడా కాస్త ఆలోచిస్తే మనం చిరాకు పరాకులను, మాట దూకుడుతనాన్ని కాస్తంతయినా అదుపులో ఉంచుకోవచ్చు.
కొందరు కోపం వస్తే తమలో తాము బాధపడిపోయి గింజుకుంటారు. ఇంకా తగ్గకపోతే భోజనం మాని తమను తాము హింసించుకుంటారు. అయితే ఇలాంటి ప్రవర్తన వల్ల మీకు కోపం వచ్చిందన్న సంగతి ఇతరులకు అర్థం కాకపోగా, కుటుంబీకులు, బంధువులు, మిత్రులు మిమ్మల్ని అపార్థం చేసుకునే అవకాశమూ లేకపోలేదు. ఒకవేళ మీ పరిస్థితి అర్థమైనా మీ వైఖరికి అలవాటు పడిపోయి మిమ్మల్ని పట్టించుకోవడే మానేస్తారు. ఇది మీకు మరింత ప్రమాదకరం అవుతుంది. అందుకే కోపం వచ్చినప్పుడు దానికి కారకులైన వారి వద్దకు పోయి, మీ బాధను మీ ఆగ్రహాన్ని బయటపెట్టి అడిగేస్తే సగం బాధ తీరిపోతుంది. వారి సమాధానం మీ అంచనాకు భిన్నంగా ఉంటే… మీ కోప కారణమే తగ్గిపోయే అవకాశం కూడా ఉంటుంది.
అలాగే కోపం వచ్చినప్పుడు కోపం తెప్పించిన వారితో మాట్లాడకుండా, చూడకుండా ఉంటే కాసేపటికి కోపం పోతుంది. అలాకాకుండా కోపం తెప్పించిన వారి గురించి ఇతరుల దగ్గర మాట్లాడితే మరికొన్ని సమస్యలు ఎదురవుతాయి. అందుకే కోపంతో ఉన్నప్పుడు దాని గురించి పరాయి వారి దగ్గర మాట్లాడే కన్నా మౌనంగా ఉండటం ఎంతో మంచిది.
ఒక్కోసారి కోపంలో ఏం మాట్లాడుతున్నామో మనకే అర్ధం కాదు. అందుకే కోపం వచ్చినప్పుడు ప్రతి మాటకు ముందు రెండు సార్లు ఆలోచించి మాట్లాడండి. కోపానికి అతిసులువైన విరుగుడు అంకెలను లెక్కపెట్టడమే. కోపం వస్తే దీర్ఘంగా శ్వాసిస్తూ ఒకటి నుంచి పది అంకెలు లెక్కపెడితే క్రమంగా కోపం తగ్గిపోతుంది. ఆత్మన్యూనత భావం కలవారు ప్రతి విషయానికి కోపం తెచ్చుకుంటారు. ఇందువల్ల ఏ ప్రయోజనం లేదనే విషయం అందరికీ తెలిసిందే. ఇందుకు పరిష్కారం ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుకోవడమే.
కొన్ని రకాల వ్యాధుల వల్ల కూడా మనుషులకు పిలువకుండానే కోపం వస్తుంది. ముఖ్యంగా దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడేవారిలో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఇలాంటి కోపిష్టులపై సానుభూతి చూపి మంచి మాటలతో ఊరడించాలి. ఈ సారి ఎప్పుడైనా మీకు కోపం వస్తే.. అద్దంలో ఒకసారి మీ మొహం చూసుకోండి. కోపంలో ీ హావభావాలు ఎత వికృతంగా ఉంటాయంటే.. వాటిని అద్దంలో చూస్తేచాలు… మరోసారి మీకు కోపం రమ్మన్నా రాదు.
అయితే మన హక్కులు ఎవరైనా కాజేస్తునపుడు, అణిచివేయాలని చూస్తునపుడు, మనల్ని, మన తిండిని, మన బట్టను అవహేళన చూస్తునపుడు కూడా మనకు కోపం వస్తుంది. ఇలాంటి కోపానికి ఓ అర్థం ఉంది. దీన్ని దాచుకోవాల్సిన అవసరం ఎంత మాత్రం లేదు. అలాంటి వారిని ప్రశ్నించాల్సిందే, నిలదీయాల్సిందే.